Sociale vaardigheden

Samen voor een veilige school

Onze aanpak:

Op onze school bouwen we elke dag aan een warme plek waar respect en veiligheid centraal staan. Dit doen we via een gestructureerd beleid dat rust op drie pijlers: voorkomen, verbinden en herstellen.

1. Onze Basisafspraken

Wij werken met een piramide van afspraken om duidelijkheid te scheppen voor iedereen:

Gouden regels: Dit zijn de fundamenten van ons beleid, gericht op respect voor mens, natuur en materiaal.
Zilveren regels: De afspraken die gekoppeld zijn aan ons 4-ladesysteem, waardoor we consequent reageren op gedrag.
Bronzen regels: Specifieke afspraken die samen met de leerlingen in de klas worden gemaakt.

2. Praten zoals een Giraf (Verbindende Communicatie)

Om ruzies op te lossen en gevoelens te uiten, gebruiken wij de methode van de Geweldloze Communicatie.

De Giraf: Staat symbool voor kijken met je hart en praten met respect.
De Jakhals: Staat voor de taal van oordelen en geweld. Leerlingen leren conflicten op te lossen in vier stappen:
1. Waarnemen
2. Gevoelens
3. Behoeften
4. Verzoek

3. Preventie: Positieve Groepsvorming

Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten wij actief in op een goede sfeer:

Gouden Weken: Aan het begin van het jaar werken we extra hard aan een hechte klasgroep.
Breinhelden: We trainen executieve functies zoals 'stopkracht' en 'gevoelskracht'.
STIP IT: Tijdens de 'Week tegen Pesten' trekken we een duidelijke grens met de 4 stippen tegen pesten.

4. Wat als het toch misloopt? (Herstelgericht werken)

Wanneer er sprake is van pesterijen of conflicten, grijpen we in met een duidelijk plan:

Luisteren: Het slachtoffer wordt gehoord en gesteund; zijn of haar verhaal wordt altijd serieus genomen.
Herstellen: In plaats van alleen te straffen, zoeken we naar manieren om het goed te maken (herstelgericht werken).
Samenwerken: We betrekken ouders bij de oplossing en bewaken het proces via gesprekken en evaluaties.

Onze werkvormen bij conflict of pesten

Extra lessen sociale vaardigheden: Gerichte instructie om de competenties van de leerlingen te versterken.
Sociogram met actieplan: Er wordt een sociogram afgenomen om de groepsdynamiek in kaart te brengen, waarna er specifieke acties aan gekoppeld worden.
Proactief cirkelen: Het gebruik van de 'proactieve cirkel' om verbinding te herstellen en verantwoordelijkheid bij de leerlingen zelf te leggen.
Groepsgesprekken: Klassikale gesprekken om het vertrouwen te herstellen en groepsverbindende activiteiten op te zetten.
Individuele gesprekken & kindcontacten: Persoonlijke begeleiding gebaseerd op de principes van geweldloze communicatie.
Begeleiding door directie en zorg: Gesprekken met de directie of zorgcoördinator, eveneens op basis van de geweldloze communicatie (waarneming, gevoel, behoefte, verzoek).
Inzet van een ondersteuner: Externe of extra hulp om de situatie in de klas te begeleiden.

Herstelgericht stappenplan

Wanneer een pestsituatie wordt vastgesteld, volgen we een vaste leidraad:

Horen van het slachtoffer: Het verhaal wordt serieus genomen, zonder de schuld bij het kind te leggen.
Aanpak van de dader: In een respectvol gesprek wordt duidelijk gemaakt dat het gedrag niet getolereerd wordt. Er wordt gezocht naar een manier om het goed te maken. (bijv. een brief of sorry-kaart).
Betrekken van ouders: Ouders worden op de hoogte gebracht van de situatie en de genomen stappen. We streven hier naar een gezamenlijk verhaal met respect voor elkaar.

5. Het 4-ladesysteem:

Op school is een gestructureerd model om consequent en transparant te reageren op overtredingen van de schoolafspraken. Het doel is niet om te straffen om het straffen, maar om continuïteit te bieden in de aanpak van leerkrachten en leerlingen inzicht te geven in de gevolgen van hun gedrag.

Hier is een samenvatting van de vier niveaus (lades):

🟦 Lade 1: Lichte overtredingen (Beperkt)

Gedrag: Bijvoorbeeld onbeleefd antwoorden, liegen of een regel niet volgen.
Actie: De leerling krijgt een waarschuwing of een korte time-out van 3 tot 5 minuten op een vaste plek
Doel: Een snelle correctie om de rust te herstellen.

🟨 Lade 2: Lichte overtredingen (Frequent)

Gedrag: Meerdere malen dezelfde regels overtreden of herhaaldelijk onbeleefd zijn.
Actie: Er volgt een gesprek over geweldloze communicatie, eventueel aangevuld met een praat- of schrijftaak.
Communicatie: De ouders krijgen de praatplaat mee om te ondertekenen zodat ze op de hoogte zijn van de overtreding/het conflict.

🟧 Lade 3: Zware overtredingen (1x) of Frequente lichte fouten

Gedrag: Voorbeelden zijn pesten, expres speelgoed vernielen of fysiek geweld (slaan/stampen).
Actie: Invullen praatplaat geweldloze communicatie door de betrokken leerlingen. Hierop volgt een gesprek en bepaling van straf (schrijftaak, iets doen om het goed te maken,...)
Communicatie: Melding aan de ouders en eventueel een gesprek met de directie.

🟥 Lade 4: Zeer ernstige overtredingen of Frequent zwaar gedrag

Gedrag: Hardnekkig pesten, vandalisme, weglopen van school
Actie: Schorsing van leuke activiteiten (zoals turnen) of in extreme gevallen een tijdelijke of definitieve schorsing van de lessen.
Communicatie: Een officiële nota naar de ouders en een verplicht gesprek met de ouders en directie.

Belangrijke principes bij dit model:

Herstel: Bij grotere overtredingen wordt altijd gewerkt met de vier stappen van geweldloze communicatie: Waarnemen, Gevoel, Behoefte en Verzoek.
Overdracht: Overtredingen worden tussen leerkrachten gebrieft (bijv. bij toezichtwissel) zodat de opvolging gewaarborgd blijft.
Zichtbaarheid: Er wordt vaak gebruikgemaakt van de "praatplaat" van de Jakhals en de Giraf om deze gesprekken visueel te ondersteunen.

📞 Wie kunt u contacteren bij problemen?

Blijf niet rondlopen met zorgen of vermoedens van (cyber)pesten.
Bij een melding of vermoeden van pestgedrag wordt direct het Antipestteam samengesteld. Dit overkoepelende team neemt de leiding in het onderzoeken en structureel oplossen van de situatie.

Het Antipestteam bestaat uit drie vaste partners: klasleerkracht, zorgcoördinator en directie.

Door deze samenstelling is er een breder beeld over de klasdynamiek en de schoolloopbaan van de leerlingen. Samen vormen zij een duidelijk aanspreekpunt voor kinderen en ouders.

Zodra er een signaal van (cyber)pesten binnenkomt, neemt het Antipestteam de regie in handen en doorloopt vaste stappen volgens ons draaiboek:

Screenen en onderzoeken: Het team voert direct een gesprek met het slachtoffer. Aan de hand van een vaste screeningsfiche beoordelen zij de situatie objectief om te bepalen of het om pesten, plagen of een conflict gaat.
Aanpak bepalen: Het team kiest de best passende methode. Dit kan een niet-confronterende aanpak zijn (zoals de No Blame-methode, gericht op empathie van de groep) of een confronterende aanpak (gericht op herstelcontracten en directe gedragscorrectie).
Ouders betrekken: Het team informeert en betrekt de ouders van zowel het slachtoffer als de dader(s) over de gekozen aanpak en het herstelproces.
Evolutie opvolgen: Er worden vaste opvolggesprekken gepland met alle betrokkenen. Indien nodig stuurt het team de aanpak bij of worden er extra maatregelen genomen. Pas als het pesten volledig is gestopt, wordt de interventie afgesloten.
Dossier opbouwen: Alle gesprekken en bewijsstukken (zoals screenshots bij cyberpesten) worden met respect voor privacy geregistreerd in het leerlingenvolgsysteem. Indien de veiligheid dit vereist, schakelt het team externe partners in zoals het CLB of de politie.

Page updated

Report abuse